dinsdag 30 oktober 2012

Elasticiteit

De voet is een blok reactiviteit. Zoveel bot als het lijkt, ingenieuze elastiekjes helpen je vooruit in het lopen. Als je goed beweegt, dan is er veel gratis energie te verdienen. En gratis, daar zijn we dol op toch?

Het grootste elastiek van de voet, is de Achillespees. Op het moment dat je je voet neerzet, begint hij door de verplaatsing van het lichaamsgewicht al met verlengen. En hierdoor wordt de pees elastisch uitgerekt. Deze verlenging gaat door tot het moment van afzetten. De gratis elastische energie kan worden omgezet in zogenaamde propulsie. En het meest optimaal als je loopt over de bal van de voet, want dan maak je gebruik van de kuitspieren en dus van de achillespees!

Een ander elastisch samenspel gebeurt bij de landing op de hiel of de midvoet. Op het moment van landen is je hielbeen (met het sprongbeen) een vast punt. Scheen en kuitbeen maken een inverende beweging (aanslaande beweging) naar beneden toe ten opzichte van het hielbeen. Hierbij geven ze een rekkende impuls op de pezen die onderlangs lopen bij scheen en kuitbeen. En deze pezen worden elastisch geladen. Ook deze gratis energie gebruik je als je loopt over de bal van de voet.

Over de pronatie beweging heb ik het in een eerdere blog al gehad. Bij het inveren van de peesplaat onder de voet, wordt elastische energie opgewekt. En natuurlijk krijg je deze gratis energie weer terug; als je loopt over de bal van je voet!

Dit is alleen nog maar de voet, maar het lichaam zit vol met dit soort geweldige systemen! Rondom knie en heup, rondom bekken. En ga zo maar door. En zo'n voet, ik blijf me maar verbazen dat mijn voeten, mijn 85 kilo zo'n 20 duizend keer per voet gedurende een marathon kunnen verwerken. En dat de pijn dan met name in je bovenbenen zit? Ongelooflijk toch!

zondag 28 oktober 2012

Op een voetstuk

De pronatiebeweging. Veel lopers kennen de term van de hardloopschoen. Anti-pronatie, lichte anti-pronatie of neutraal. Dat zijn de smaken in de schoenen. Jammer van de term anti-pronatie, want ik ben hardstikke pro-pronatie. Het is namelijk een geweldig dempingssysteem, dat tegelijkertijd energie opwekt voor de beweging die daarna komt; de afwikkeling.

De bouw van de voet is geniaal. Dat heb ik al eerder verteld. In de voet zitten de botjes zo gerangschikt dat er zich twee lijnen vormen. Die twee lijnen zorgen ervoor dat de holling van de voet na de landing in kan veren en door de elastische plaat die eronder ligt weer terugveert in de goede stand. (mede omdat je in de steunfase op de buitenkant van de voet gaat steunen!).

Mensen met een platvoet zullen nu waarschijnlijk denken dat dit systeem bij hun niet werkt. Maar maak je geen zorgen. Omdat de elastische plaat zijn verloop heeft naar de bal van de voet, kan je door middel van het optrekken van je grote teen, de vorm in de voet terugbrengen. Dit doen deze mensen automatisch. En deze mensen zullen vaak zien dat het bovenwerk van de hardloopschoen ter hoogte van de grote teen aan slijtage onderhevig is. Mensen met een holvoet hebben een iets stuggere schokdemping. Ook dat is niet voor niets, want door de bouw van deze holvoet zijn de hefbomen op de bewegingen groter geworden!

Belangrijk voor een goed verloop van de pronatie beweging, is dat de hiel recht staat. Gelukkig is dat bekend bij de hardloopfabrikanten en proberen ze dat te bewerkstelligen met het hakgedeelte van de schoen. Uit onderzoek is zelfs gebleken dat bij een goede, rechte landing, het anti-pronatieblok overbodig is geworden!

Mijn ode aan de voet is zowaar al een drieluik geworden en ik ben nog niet klaar! Maar ondertussen wordt het wel duidelijk; de voet is om op een voetstuk te plaatsen!

vrijdag 26 oktober 2012

Voetenwerk

Hij staat stevig in zijn schoenen, een wit voetje halen, met beide benen op de grond staan. Allemaal voet gerelateerde spreekwoorden. Onze voeten zijn over het algemeen onze verbinding met de aarde. We balanceren in ons leven wat af al steunend op onze voeten. Iedere stap die we zetten is net iets anders de stap die we zojuist gezet hebben of de stappen die nog komen. We kunnen variëren, in paslengte, in de duur waarmee we op onze voeten staan en de manier waarop. Zonder dat we er over hoeven nadenken kunnen we lopen op ijs, op gras, op asfalt of op zand, en iedere keer gebruiken we onze voeten net iets anders. Top zo'n mechanisme, en vooral ook heerlijk dat we er niet over hoeven nadenken.

Onze voet bestaat dus uit zesentwintig botjes. Een los geheel zou je zeggen. Toch is het zo dat als je op de voorvoet staat, en je steunt op de bal van de voet, je voet superstabiel is. Je staat als een huis zeg maar. Al die botjes in de voet vallen precies in elkaar. Er is vormsluiting. En het is al helemaal niet toevallig dat je, als je je lichaamszwaartepunt tijdens het lopen wil verplaatsen van je ene voet naar je andere voet, dat precies verloopt over diezelfde bal van de voet (grote teen!). Als je afwikkelt over de tenen (de buitenkant van je voet), dan creëer je dus een instabiele voet!

Met deze blog probeer ik voet aan de grond te krijgen in de onderbouwing van mijn ode aan de voet. Ik kan er nog een ding over melden; er volgt nog meer!

woensdag 24 oktober 2012

Ode aan de voet

Ik zie ze veel. Voor mijn werk. Schoonheid hebben ze niet, daarvoor kijk ik liever naar andere delen van het lichaam. Maar prachtig zijn ze wel: voeten!

Ingenieus zoals de voet is gebouwd. Als je goed kijkt naar de bewegingen van de voet, je analyseert de biomechanica, dan kan je alleen maar tot de conclusie komen dat ze geniaal gemaakt zijn. Zesentwintig botjes. Met daarbovenop een scheen en een kuitbeen. En al die botjes hebben meerdere functies. Zowel in een stabiele als in een flexibele stand.

Als je staat, dan zijn je voeten eigenlijk niks anders dan twee boekensteunen. De reden waarom we onze neus niet breken. Maar wel flexibele steunen, zodat we lekker kunnen hangen en ons gewicht er op allerlei manieren boven kunnen brengen. De zesentwintig botjes vormen heel veel gewrichten en die zorgen voor een flexibel geheel. Het is al prachtig om te zien dat het eerste gewricht dat drukopbouw krijgt tijdens het lopen in de richting van de buitenzijde van de voet loopt. Logisch als je bedenkt dat het lichaamsgewicht dat op de voet komt van de andere voet vandaan komt. Blijkbaar is de richting van dat gewricht gelijk aan de richting van de verplaatsing van het lichaamsgewicht.

Op het vervolg van de bewegingen van de voet zal ik nog terugkomen. Ik moet oppassen dat het niet een te technisch verhaal wordt. Dat zou tekort doen aan het wonderlijke fenomeen dat de voet is. Een schokdemper. Een opwekker van elastische energie. Een los, instabiel geheel, dat door middel van vormsluiting ongelooflijk stabiel kan worden. En dan nog maar te zwijgen over het feit dat de bewegingen van de voet een direct verband hebben met de bewegingen van de schouder en alle andere gewrichten in het lichaam. Misschien wel het bewijs dat we gemaakt zijn om rechtop te lopen. Een fenomeen, de voet!

zondag 21 oktober 2012

Emoties en overweldiging

Over twee weken loop ik de Berenloop. De marathon van Terschelling. Zwaar, over duinen en strand, en mogelijk veel wind! Maar vandaag eerst de marathon van Amsterdam. Meelopen. Met de deelnemers van het #bijmanmarathontraject. Een dag vol belevenissen.

Natuurlijk heb ik nu ook spierpijn. Sterker nog ik heb blaren op alle tenen van mijn beide voeten en ik hen meer last van mijn knieën dan normaal na een marathon. En ja, natuurlijk ben ik minder kapot gegaan. Sterker nog, ik heb de  hele marathon geen slecht moment gehad. Maar de finish en daarover, dat was nog overweldigend mooi!

De ochtend was vroeg vandaag. Om 08:45 opgepikt door Kees, om daarna met Arjen en Jos af te reizen naar de sporthallen zuid. Mijn startnummer en shirt moest ik nog ophalen. In tegenstelling tot alle andere lopers van de groep. En van mij werden nog wat tape-handelingen verwacht. Zoals Kees al zei in de auto:"Voor jou is het maar een gewone dag werken Jeroen". Nou, gewoon was het niet. Al was het maar vanwege de nerveuze koppies van alle lopers en supporters die er toen al waren!

Bij de start was alles al helemaal anders voor mij. Zoals je kan zien stonden we helemaal achteraan. Bijna niemand achter ons. Dus konden we rustig kijken naar de massa lopers die als eersten van start gingen. Pas 13 minuten later waren wij aan de beurt. En van de groep Bijmanlopers was al snel duidelijk wie waar zou lopen. Mijn opdracht was om bij de dames te blijven. Karen, Rosanne en Ellen. En in een tempo van 6:40 minuten per kilometers te gaan lopen. Jos en Arjen liepen ook nog even bij ons, maar die gingen na een aantal kilometers al lekker hun eigen tempo verder.

Omdat ik waarschijnlijk rechter op liep dan normaal, werd mijn naam vele malen vaker dan normaal gescandeerd. Een geweldige motivatie voor het groepje, hoewel die ook om hun naam gingen vragen bij het publiek. Leuk was het om te constateren dat ik dan in het Nederlands werd aangeroepen, maar Karen heel vaak een 'Go Karen' te horen kreeg. Zo internationaal is de marathon van Amsterdam wel! Ik heb erg gezellig gelopen, en tot 28 kilometer ben ik bij deze meiden gebleven.

Op de 28 kilometer stond Arjen opeens stil langs de kant. Klaar om te stoppen. Maar met de volzin; "Kom op zeg, daar heb je niet voor getraind, lopen!" kreeg ik hem weer aan het rennen. Nauwelijks van de schrik bekomen, wist hij mij te vertellen dat hij heel veel last had van de buitenkant van zijn linkerknie. Alles heb ik uit de kast gehaald. En door uiteindelijk zijn linker arm te pakken en die te gaan zwaaien voor hem, zakte de pijn langzaam weg. En het tempo was gestaag, want ineens liep ik alleen met Arjen. En de inhaalrace was begonnen. 

De kilometers kwamen vanzelf. Vooral de motivationele "BAM" bij iedere kilometer gaf een duidelijke boost. En bij het passeren van ouders en broer was het duidelijk. Arjen zou de marathon uitlopen! Gewandeld hebben we een paar keer, dat wel, maar eigenlijk gingen de kilometers vanzelf.

Bij het inlopen van het vondelpark wandelde er ineens een blauwe Bijmanloper voor ons. Jos dus. Tien minuten achterstand op hem goedgemaakt. Maar de ontmoeting was voor Jos een verlossing. Een glimlach kwam op zijn gezicht, en waarschijnlijk ligt hij nu in bed nog steeds met dezelfde smile! De finish was in aantocht. Een wonderlijke combinatie van twee kilometer genot en pijn lijden door elkaar heen. En de finish was een werkelijk overweldigend. Met zijn drieën hand in hand, juichend over de streep.

Na afloop was het succes compleet. Kees, die afgelopen week nog bang was dat het helemaal niet zou lukken was in een mooien tijd gefinisht. Arron en Remi, klasse! Jeroen, drie weken na het lopen van de Berlijnmarathon, was het hele eind meegelopen om Martijn veilig terug te brengen in het stadion. Top mannen. Andre Tol, die we niet gezien hebben, maar die wel in een prachtige 3:38 de marathon afgelegd heeft. Karen, die de laatste kilometers weg is gelopen bij Ellen en Rosanne. Een prachtige finish van moeder en dochter overigens. Gelardeerd door een hele grote glimlach van Rosanne. Ook geweldig. En natuurlijk Arjen en Jos, die ik het laatste stukkie heb mogen begeleiden, Chapeau! Daarnaast weer petje af voor Evert. Bijmanloper, maar geen deelnemer van het marathontraject. Voor hem had ik ook een schema gemaakt, maar uiteindelijk heeft hij zelf een prachtige 3:28 gelopen. Maar ook Rosa, sinds kort deelneemster aan onze loopgroepen, die ook de marathon geweldig heeft uitgelopen.

De reacties na afloop waren geweldig en de dankbaarheid was groot. En natuurlijk was ik vanochtend een beetje zenuwachtig of dit alles wel zou slagen. Maar als het dan zo loopt als vandaag, dan kan je niks anders dan trots zijn. Nu maar snel herstellen, over twee weken mag ik weer!

woensdag 17 oktober 2012

De bibbers...

Zondag is het zover! Voor het overgrote deel van lopers van het #bijmanmarathontraject staat hun doel op het programma; De Marathon van Amsterdam! Na een lange aanloopperiode, gezamelijke trainingen, informatiebijeenkomsten en een schema voor de laatste drie maanden, is het dan eindelijk zo ver. En dus is er spanning.

De laatste weken verlopen al nerveus. Een blanke Keniaan met kuitklachten, een rappe klepper met knieklachten, een snelle volendammer met heupklachten. Eigenlijk melden ze zich allemaal wel met iets. Meestal iets kleins. Want volgens mij is het de plankenkoorts. Want die heerst volop. Vooral in het peloton van lopers van het #bijmanmarathontraject. Een loper is wel afgehaakt. Met achillespeesklachten. Maar zijn marathon komt wel op een ander moment!

Als ik stuk voor stuk naar ze kijk, kan ik maar tot een conclusie komen. Ze zijn er klaar voor! Klaar om het asfalt op te vreten. Klaar om de prestatie te leveren waar ze al die tijd naar toe hebben geleefd. Het resultaat zal er zijn, de smaak naar overwinning zal zoet zijn. Overwinning op zichzelf, het bewijs dat ze de marathon aankunnen. Beste lopers, succes! En ik zal in een rustig tempo met jullie meelopen om jullie succes te beleven.

maandag 8 oktober 2012

Cursus

Afgelopen vrijdag en zaterdag had ik een cursus. Over de enkel. Een Belgische dame was helemaal overgekomen naar Duiven om te praten over Enkelletsel en herstel, voornamelijk in de sport. Mijn verwachtingen waren dus hooggespannen.

Twee dagen lang heb ik op een bedrijventerrein in Duiven gezeten en geluisterd naar een dame met veel verstand van zaken. Ze was wel enigszins saai in haar doceren, maar kennis over de enkel had ze zeker. Toch was het voor mij teleurstellend. Weinig nieuws heb ik gehoord. Sterker nog, ik denk dat ik zelf nog een flinke toegevoegde waarde op de cursus had kunnen spelen.

Veel dingen werden kort aangestipt, en er werd lang stilgestaan bij de basis. Te lang naar mijn mening. En te weinig werd er geoefend in de werkelijke belangrijke behandelvaardigheden. Leuk was dat deze dame gedurende de gehele cursus sprak over de ketting (dat is Belgisch voor de bewegingsketen). Absoluut het aangrijpingspunt van waaruit ik behandel. Regelmatig stipte ze het belang van bewegingstechniek in de sport en een goede corestability. Zelfs de relatie tussen een slappe enkel en een slappe core kwam voorbij. Maar de technieken die we hebben geoefend waren enkel lokaal. Rondom voet en enkel dus.

Misschien dat ik door de jaren heen al te veel kennis heb vergaard? Ik weet het niet, en mijn gevoel zegt me dat ik nog heel veel kan leren! Maar misschien is het tijd dat ik zelf mijn kennis meer moet gaan exploreren. Ik geef al les op de Saxion Hogeschool aan sportfysiotherapeuten, en dat is enorm leuk. Dus waarom zou ik niet een cursus ontwikkelen voor fysiotherapeuten. Over het lopen en het hardlopen, over de voet, over de bewegingsketen en over het belang van de armzwaai op de stabiliteit van de enkel. Wie weet, maar na afgelopen weekend ben ik wel geprikkeld!

donderdag 4 oktober 2012

Dierendag

Dat heb ik weer. Het is dierendag vandaag. Precies op de dag dat ik altijd hardloop. En dat het dierendag is heb ik geweten ook.

Goed, de immense groep ganzen boven de Purmer was prachtig. Een kakofonie van geluid verspreidde zich over de omgeving! En ook de roofvogel die ons begeleidde bij de binnenkomst van het Purmerbos was een schitterend aangezicht. Maar vergeef me dat ik niet weet wat voor soort roofvogel het was! In deze hoedanigheid is dierendag prachtig!

Maar nee, vandaag was er iets raar. Tot drie keer toe ben ik aangevallen door een hond. En ik loop toch wel vaker in oranje, dus daar zal het niet aan gelegen hebben. De eerste keer was zelfs heel bizar. Een grote herdershond kon ik tot twee maal toe ontwijken terwijl hij me probeerde te buiten. Bijna in mijn kuiten en bijna in mijn schouders. En het meest zotte was dat zijn baasje er gewoon bij stond te lachen.

Op het fietspad langs het golfterrein was het een boxer die enthousiast achter ons aanvloog. Toen hij met zijn kop tegen mijn kuiten aan botste, ben ik gaan stilstaan, en prompt droop hij af. Zijn baasje was wel boos. Maar ze had hem niet in de hand!

Al hardlopend over de groeneweg, terug de bewoonde wereld van de Purmer Zuid in, werd ik hevig bejegend door een grote Sint Bernard. Het was het goede optreden van zijn baasje, die er uiteindelijk voor zorgde dat de hond mij net niet te pakken kreeg. Gelukkig maar, want dit was echt wel de grootste van de drie!

Tot drie keer toe een agressieve hond. Lang geleden, maar passend op dierendag. En we liepen trouwens best hard; als hazewindhonden.......

maandag 1 oktober 2012

Lopen op Texel

Eigenlijk was ik van plan om de twiskemolenloop te doen. Dertig kilometer door het twiske, een prachtige voorbereiding op de marathon. Maar Louis sprak me maandag aan. Met een vriend zou hij de Halve van Texel lopen. Starten op de boot, en daarna een prachtig stukje Texel. Maar de vriend was geblesseerd geraakt. En dit is een nog mooiere voorbereiding op de Berenloop. Lopen dus.

Op de boot was het een gekkenhuis. Vol met lopers knalde de DJ de ene na de andere opzwepende hit eruit. Een klein half uur lang klappende en hossende lopers opgepropt op het autodek. Zelden zo'n gekkenhuis meegemaakt tijdens een loop! En bij het opengaan van het dek, ging het dak eraf.

Starten met de toeter van de boot, en al snel lopen in de vertrouwde omgeving van Texel. Ik heb er in 1996 drie kwart jaar gewerkt. Een nostalgisch gevoel dus. En al snel stonden er bekenden langs het parcours. Hoewel zij verrast leken dat ik daar liep. Een forse wind stond er wel. Een Texels windje. En bij het aanlopen naar het strand, lopend in de duinen, was die tegenwind best zwaar.

Op het strand was het heerlijk. Volle wind mee. Als dit de opmaat is voor de Westcoast Challenge, dan heb ik er nog meer zin in! Maar helaas, na een kleine twee kilometer vliegen over het strand, moet je weer omhoog. De duinen in. En daar deed het behoorlijk zeer. Duinen uit, bospad op, ongeasfalteerd dus. Ook geen pretje. Maar vooruit, bij het aanlopen van Den Burg liepen we langs mijn verblijfsplaats van 1996. Boerin Carien stond daar als een baken van herkenning, en ook nog eens op het keerpunt van het windvoordeel. De laatste drie kilometer vol wind mee. De snelheid kwam er weer in. En ik kon het zelfs opbrengen om enorm af te sprinten!

Kortom een prachtige loop in een heerlijke omgeving. Zwaar, dat wel. Maar leuk, dat zeker. Louis liep een prachtige 1:31 en ik liep 1:36. Voor een normale halve marathon geen byzondere tijden, maar voor de marathon van Texel een nette prestatie!

25 jaar fysiotherapeut

Het is officieel! Vijf en twintig jaar geleden ben ik als fysiotherapeut afgestudeerd aan de hogeschool van Amsterdam. 25 jaar in dit gekke ...